Əraqçi: "İran və ABŞ arasında 14 maddəlik memorandum son mərhələdədir"
İslamazeri.com xəbər verir ki, İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İran ilə ABŞ arasında 14 maddəlik bir anlaşma memorandumunun son mərhələyə gəldiyini bildirərək, dəniz blokadasının qaldırılması və İranın dondurulmuş aktivlərinin sərbəst buraxılmasının sazişin ilk maddələri arasında yer aldığını söyləyib.
İranın xarici işlər naziri Əraqçi son dövrlərdə yaşanan qarşıdurmaların İran üçün böyük bir sınaq olduğunu qeyd edərək, ölkənin həm 12 günlük, həm də 40 günlük müharibədə müqavimət göstərdiyini bildirib.
İran müharibənin strateji qalibi oldu
Əraqçi İranın son müharibədə strateji bir qələbə qazandığını vurğulayaraq, müharibələrin ən uyğun şəkildə yalnız sahədə (cəbhədə) üstün mövqedə olarkən başa çatdırıla biləcəyini söyləyib.
Əraqçi "Bu qələbə bir şüar və ya mübaliğə deyil. Hər gün görüşdüyümüz xarici rəsmilər İranın bu müharibədən daha güclü çıxdığını ifade edirlər. İranın zəif olduğu yönündəki təsəvvür tamamilə alt-üst olub", — deyə bildirib.
İran xalqının müqavimətinin dünya miqyasında təqdir topladığını qeyd edən Əraqçi bəzi xarici rəsmilərin İran xalqını "qəhrəman" kimi xarakterizə etdiyini diqqətə çatdırıb.
Danışıqların məqsədi qələbəni qalıcı etməkdir
İranın əldə etdiyi strateji uğurun diplomatiya yolu ilə möhkəmləndirilməli olduğunu bildirən Əraqçi aparılan danışıqların əsas hədəfinin bu olduğunu ifade edib.
Əraqçi İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın koordinasiyası ilə aparılan prosesin son mərhələlərinə çatdığını və ortaya 14 maddəlik bir anlaşma memorandumunun çıxdığını söyləyib.
Proses iki mərhələdən ibarət olacaq
İranın xarici işlər naziri prosesin aşağıdakı iki hissə şəklində irəliləyəcəyini bildirib:
-
Birinci mərhələdə İran ilə ABŞ arasında anlaşma memorandumu imzalanacaq.
-
İkinci mərhələdə isə hərtərəfli yekun saziş üçün danışıqlar başlayacaq.
Əraqçi nüvə dosyesi və sanksiyaların ləğvi kimi mürəkkəb mövzuların ikinci mərhələdə müzakirə olunacağını qeyd edərək, mövcud şəraitdə bəzi Amerika tələblərinin İran tərəfindən qəbuledilməz olduğunu bildirib.
ABŞ ilk dəfə İranın suverenliyini yazılı şəkildə tanıyacaq
Əraqçi memorandumun ən mühüm maddələrindən birinin qarşılıqlı suverenlik prinsipinin qəbul edilməsi olduğunu vurğulayıb.
"ABŞ-nin 47 ildən sonra ilk dəfə İran İslam Respublikasının suverenliyinə hörmət etdiyini yazılı şəkildə qəbul etməsi nəzərdə tutulur", — deyən Əraqçi hər iki tərəfin bir-birinin daxili işlərinə qarışmamaq öhdəliyi götürəcəyini ifadə edib.
Hörmüz boğazı və dəniz blokadası
Memorandum mətnində Hörmüz boğazı, dəniz blokadasının qaldırılması, sanksiyaların ləğvi və iqtisadiyyatın yenidən qurulması məsələlərinin də yer aldığını açıqlayan Əraqçi dəniz blokadasının qaldırılmasının sazişin ilk maddəsi olduğunu söyləyib.
Əraqçi Hörmüz boğazının idarəedilməsinin gələcəkdə keçmişdən fərqli olacağını bildirərək, İran və Omanın bu barədə birgə plan açıqlaya biləcəklərini ifadə edib.
Əraqçi: "İranın Hörmüz üzərindəki suverenliyini heç kim dəyişdirə bilməz", — deyib.
İranın dondurulmuş aktivləri sərbəst buraxılacaq
Nazir Əraqçi memorandum çərçivəsində İranın xaricdəki dondurulmuş aktivlərinin sərbəst buraxılacağını bəyan edib.
Bundan əlavə, müharibədən sonrakı iqtisadi dirçəliş və yenidənqurma üçün xüsusi bir iqtisadi plan üzərində işlənildiyini bildirən Əraqçi təzminat məsələsinin də bu çərçivədə nəzərdən keçiriləcəyini qeyd edib.
Nüvə dosyesi ikinci mərhələdə müzakirə olunacaq
Əraqçi ikinci mərhələdəki danışıqlarda aşağıdakı başlıqların müzakirə ediləcəyini bildirib:
-
Sanksiyaların ləğv edilməsi
-
Uranın zənginləşdirilməsi fəaliyyətləri
-
Zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının gələcəyi
-
İranın Yenidənqurma Fondunun fəaliyyəti
Əraqçi İranın mövqeyinin dəqiq olduğunu vurğulayaraq, mövcud zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının yalnız İran daxilində seyreldilməsinin (qarışdırılaraq qatılığının azaldılmasının) qəbul edilə bilən bir üsul olduğunu söyləyib.
İsrail sazişə qarşı çıxır
Əraqçi mümkün sazişin müxtəlif əleyhdarlarının olduğunu, bunların başında isə İsrailin gəldiyini iddia edib.
İsrailin danışıqlar prosesini pozmaq üçün müxtəlif cəhdlər etdiyini bildirən Əraqçi uyğun zamanda bu cəhdlərin təfərrüatlarını ictimaiyyətlə bölüşəcəyini qeyd edib.
Təhdid dili nəticə verməz
Son günlərdə İrana yönəlmiş təhdidlərin danışıqlar prosesini sürətləndirmək əvəzinə ləngitdiyini söyləyən Əraqçi Tehranın qarşı tərəfə bu mesajı açıq şəkildə çatdırdığını ifadə edib.
"İran xalqı təzyiq və təhdidlərə boyun əyməz. Əgər təhdidlər nəticə versəydi, bu, illər əvvəl baş verərdi", — deyən Əraqçi ölkəsinin həm diplomatik həll yoluna, həm də mümkün qarşıdurmalara hazır olduğunu vurğulayıb.
Əraqçi memorandumun son mərhələyə gəldiyini bildirərək, texniki detalların tamamlanmasından sonra ilk olaraq rəqəmsal imza üsulu ilə qüvvəyə minəcəyini açıqlayıb.
Nazir Əraqçi: "Bu nöqtəyə hər zamankındən daha yaxınıq. Önümüzdəki bir neçə gün ərzində bunun reallaşacağına ümid edirik", — deyə fikirlərini tamamlayib.
