ABŞ İran neftinə niyə güzəştlər etdi?
İslamazeri.com xəbər verir ki, ABŞ Maliyyə Naziri Skott Bessent dünən açıqlayıb ki, hazırda dənizdə tankerlərdə olan İran neftinin məhdud və qısamüddətli satışına icazə verən bir sərəncam imzalayıb.
Bessent bildirib ki, bu icazə yalnız yüklənmiş xam neft və törəmə məhsulları əhatə edir və 19 aprelə qədər qüvvədə olacaq. ABŞ rəsmisinin sözlərinə görə, bu addım qlobal bazarlara 140 milyon barel neftin sürətli tədarükünə imkan verəcək.
Qərar üç həftə əvvəl başlayan müharibədən sonra qlobal enerji bazarlarında müşahidə olunan qiymət artımına cavab olaraq qəbul edilib.
Bu artım təchizat zəncirindəki fasilələr, Fars körfəzindəki istehsal müəssisələrinə hücumlar və Hörmüz boğazının bağlanması ilə əlaqələndirilib.
Fox News-a verdiyi müsahibədə Bessent sanksiyaların yumşaldılmasının İran neftinin satış marşrutlarını şaxələndirə biləcəyini bildirib.
Bessent bildirib ki, İran neftinin böyük hissəsi hazırda Çinə endirimli qiymətə satılır, lakin yeni tənzimləmə Hindistan, Yaponiya və Malayziya kimi ölkələrə neft göndərilməsinə imkan verə bilər və bu da Çini potensial olaraq tam qiymət ödəməyə məcbur edə bilər.
Digər tərəfdən, ekspertlər qərarın iqtisadi və siyasi nəticələri ilə bağlı ehtiyatlı bir çərçivə çəkiblər.
Dəniz sanksiyaları üzrə ixtisaslaşmış Blackstone Compliance Services şirkətindən David Tannenbaum BBC-yə verdiyi qiymətləndirmədə planı "olduqca problemli" adlandırıb və qeyd edib ki, bu addım İrana gəlir axını təmin edə bilər.
Eynilə, Yeni Amerika Təhlükəsizliyi Mərkəzindən Reyçel Ziemba qərarın neft qiymətlərində qəti bir irəliləyiş yaratmayacağını bildirib və əlavə edib: "Bu addım transformativ təsir göstərməyəcək, lakin əhəmiyyətli suallar doğurur".
Əksinə, Vaşinqton administrasiyası İrana qarşı sanksiyalarla yanaşı, Rusiya neftinə də sanksiyaları yumşaltmışdı. Avropada reaksiyalara səbəb olan bu qərarın Hörmüz boğazının bağlanması ilə yaranan enerji böhranını aradan qaldırmağı hədəflədiyi deyilir.
